پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

مطالعه کیفی نقش آموزش های هویت‌یابی اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های ایرانی اسلامی بر نوجوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه ازاد اسلامی اراک، ایران
2 گروه روانشناسی و علوم تربیتی، پژوهشکده زنان،دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی اراک، ایران
چکیده
بحران هویت برای همه نوجوانان اتفاق می‌افتد. آنان که این دوره را با موفقیت طی می‌کنند به وحدت و انسجام نقش می‌رسند و در صورت عدم موفقیت دچار سردرگمی نقش می‌گردند. در مطالعه کیفی حاضر، مصاحبه‌شوندگان از آموزش‌دیدگان مرکز ندا که در رابطه با هویت‌سازی دختران فعالیت می‌کند، به صورت هدفمند انتخاب، مقیاس هویت اجتماعی بر روی آنان اجرا و افرادی که نمره‌ی بسیار خوب را کسب نمودند، تحت مصاحبه نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. مصاحبه تا اشباع داده‌ها و تعداد 15 نفر ادامه یافت و تحلیل داده‌ها به روش کلایزی انجام شد. نتایج نشان‌دهنده 4 کد اصلی شامل نقش‌آفرینی دینی و انقلابی، شاخص هویت‌یابی صحیح،کنشگری اجتماعی، تربیت اجتماعی و هویت/من یکپارچه است که کد اصلی اول شامل ابعاد فرعی عمل‌گرایی، هدف‌گرایی و معنویت‌گرایی، کد اصلی دوم شامل ابعاد فرعی مسئولیت‌پذیری، همگرایی و تعلق اجتماعی و کد اصلی سوم شامل ابعاد فرعی خویشتن‌داری، خودسازی و نشاط و کد اصلی چهارم شامل ابعاد فرعی بینش، خودارزشمندی و توانمندی می‌باشد. این ویژگی‌ها می‌تواند به عنوان شاخصی برای سنجش هویت‌یابی مورد استفاده دست‌اندرکاران عرصه‌ی تعلیم و تربیت قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Qualitative study of the role of social identification training on Islamic Iranian values ​​on teenagers

نویسندگان English

fatemeh farahani 1
fatemeh fayyaz 2
firoozeh attarian 3
1 PhD student, Department of Psychology, Arak Islamic Azad University, Iran
2 Fatemeh fayyaz, Department of psychology, women research center, Alzahra university, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Management, Islamic Azad University of Arak, Iran
چکیده English

Identity crisis occurs for all adolescents. Those who successfully navigate this period achieve unity and coherence in their roles, while those who do not succeed fall into role confusion. In this qualitative study, the interviewees were purposefully selected from the trainees at the Neda Center, which focuses on identity formation for girls. The social identity scale was administered to them, and individuals who scored very well were subjected to semi-structured interviews. The interviews continued until data saturation was achieved, totaling 15 participants, and data analysis was conducted using the Colaizzi method. The results indicate four main codes: religious and revolutionary role-playing, indicators of proper identity recognition, social activism, and integrated identity/self. The first main code includes sub-dimensions of pragmatism, goal orientation, and spirituality. The second main code includes sub-dimensions of responsibility, convergence, and social belonging. The third main code includes sub-dimensions of self-control, self-building, and vigor, while the fourth main code includes sub-dimensions of insight, self-worth, and capability. These characteristics can serve as indicators for assessing identity formation, to be utilized by educators and those involved in the field of education.

کلیدواژه‌ها English

Identity style
Self-determination
Resilience
جلالی، یوسف؛ اسکندری، حسین؛ برجعلی، احمد؛ سهرابی، فرامرز و عسکری، محمد (1401). «پیکربندی و اعتباریابی الگوی روانی اجتماعی هویت نوجوانان پسر ایرانی: یک مطالعه روایتی»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره 46، ص 79-100.
 https://doi.org/10.22034/spr.2021.300447.1669
حیدری‌زاده، نسرین؛ فرج‌اللهی، مهران و اسماعیلی، زهره (۱۳۹۶). «ویژگی‌های اپیدمیولوژی و بالینی اختلال اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان شهر کرمانشاه: مطالعه مقطعی»، مجله اپیدمیولوژی ایران، ۱۳(۱): ۵۹-۵۲
دهقان طرزجانی، مرضیه (1397)، بررسی اثر بخشی طرح واره درمانی به شیوه گروهی در ارتقای هویت اجتماعی و افزایش عزت نفس دختران بزهکار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه آموزش عالی حکمت رضوی، گروه آموزشی روان‌شناسی.
دیدگاه، زهرا؛ شریعتی، سیدصدرالدین؛ بهشتی، سعید و ایمانی نائینی، محسن (1397). «تبیین نقش مسئولیت‌پذیری در تربیت اجتماعی نوجوانان بر اساس تفسیر المیزان»، فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 9(34)، 27-56.
 https://doi.org/10.22054/qccpc.2018.29013.1734
ذاکری، مختار (1398). «تحلیل و تبیین عمل تعلیم و تربیت در پرورش هویت بر مبنای مبانی و فرایندهای هویت‌یابی»، فصلنامه آموزش‌پژوهی، 5(20)، 72-86.
 https://dorl.net/dor/20.1001.1.25884182.1398.5.20.6.6
ذاکری، مختار و شیروانی شیری، علی (1401). «تحلیل محتوای بیانیه گام دوم انقلاب بر مبنای مؤلفه‌های هویت‌آفرینی اسلامی ایرانی»، فصلنامه مطالعات ملی، 23(1). 33-51.
doi: 10.22034/rjnsq.2022.296150.1305
زرشناس، هلیا (1401). رابطه تعامل پدر-دختر با سلامت‌روان دختران نوجوان: نقش واسطه‌ای عزت‌نفس و تعامل با همسالان، پیشنهاده کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی.
شربتیان، محمدحسن؛ جهانشیری، جواد و قاسمی، محمد (1401). «نقشه ابعاد هویت اجتماعی سازمان امنیت دبیران مدارس دوره متوسطه دوم شهر مشهد»، فصلنامه علمی مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان، 16(3)، 94-128.
 https://doi.org/10.22034/fakh.2022.304567.1503
صفاری‌نیا، مجید؛ آقایوسفی، علیرضا و مصطفائی، علی. (1393). رابطه مؤلفه‌های سهل‌انگاری اجتماعی و هویت اجتماعی با عملکرد تحصیلی دانشجویان. دوفصلنامه شناخت اجتماعی، 3(2)، 134-123.
عطادخت، اکبر؛ حمیدی‌فر، ویدا و محمدی، عیسی (۱۳۹۳). «استفاده آسیب‌زا و نوع کاربری تلفن همراه در دانش‌آموزان دبیرستانی و رابطه آن با عملکرد تحصیلی و انگیزش پیشرفت»، روان‌شناسی مدرسه، 3(22)، 122-۱۳۶.
عمادی، سیدجواد و نظرپور، محمدتقی (1387). «بررسی راهکار دین در حل بحران هویت در دوران»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، 3(26 و 27)، 21-35.
فراهانی، فاطمه و فیاض، فاطمه (1403). «عوامل مؤثر بر هویت‌یابی ایرانی-اسلامی دختران نوجوان 14-21 سال؛ یک مطالعۀ کیفی».10(3):51-64.
 https://journals.sbmu.ac.ir/jrrh/article/view/42576
فراهانی، فاطمه (1402). طراحی الگوی هویت‌یابی اجتماعی مبتنی بر تجربه زیسته دختران نوجوان، پایان‌نامه جهت دریافت مدرک کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، دانشکده تعلیم و تربیت، گروه روان‌شناسی.
مرزبان، آمنه (۱۳۹۷). «شیوع رفتارهای پرخطر در بین نوجوانان شهر قم در سال ۱۳۹۵»، مجله دانشگاه علوم پزشکی پارس(جهرم)، ۱۶(۳)، 44-۵۱.
مهراندیش، ندا؛ سلیمی بجستانی، حسین و اسمعیلی، معصومه (1398)، «مؤلفه‌های احساس تنهایی مرتبط با دوستان در دختران نوجوان»، پژوهش پدیدارشناسی، پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره دانشگاه فردوسی مشهد، 9(1)، 18-34.
نادری، مریم (1397). «تبیین مبانی فلسفی هویت اسلامی ایرانی و آسیب‌شناسی آن»، نشریه اندیشه‌های نوین تربیتی، 14(3)، ص 7-25.
یحیی‌زاده جلودار، سلیمان؛ حیدری، شعبان و موسوی تروجنی، سیده‌رقیه (1397). «اثربخشی آموزش خودآگاهی بر هویت‌یابی و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم»، مجله روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، 5(4)، 52-64.
Chloe Lau, Catherine Li EMAIL logo, Lena C. Quilty, Donald H. Saklofske, Francesco Bruno and Francesca Chiesi (2023), The state-trait model of cheerfulness and social desirability: an investigation on psychometric properties and links with well-being, Volume 36 Issue 2
Christy, A. G., Schlegel, R. J., & Cimpian, A. (2019). Why Do People Believe in a “True Self”? The Role of Essentialist Reasoning About Personal Identity and the Self. Journal of Personality & Social Psychology, 117(2), 386-416. doi:10.1037/pspp0000254
Erikson EH, others. (1950), Psychoanalysis and Theories of Man. (Book Reviews: Identity: Youth and Crisis; Childhood and Society.
Erikson, E. H. (1698). Identitiy, Youth and crisis. New York: Norton
Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1999). Discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Routledge.
Habermas, T., & Kober, C. (2015). Autobiographical reasoning in life narratives buffers the effect of biographical disruptions on the sense of self-continuity. Memory, 23, 664–674.
Luyckx, K., Schwartz, S. J., Goossens, L., Beyers, W., & Missotten, L. (2019). Processes of personal identity formation and evaluation. In S. J.
Maurer, M. (2023). Well-being Processes: Insights into Personal Growth and Adolescent Mental Health. [Doctoral Thesis (compilation), Lund University]. Lund University.
Roberts, H., Jacobs, R. H., Bessette, K. L., Crowell, S. E., Westlund-Schreiner, M., Thomas, L., ... Watkins, E. R. (2021). Mechanisms of rumination change in adolescent depression (RuMeChange): study protocol for a randomised controlled trial of rumination-focused cognitive behavioural therapy to reduce ruminative habit and risk of depressive relapse in high-ruminating adolescents. BMC Psychiatry, 21(1), 206. doi:10.1186/s12888-021-03193-3
Ross, D. A., Hinton, R., Melles-Brewer, M., Engel, D., Zeck, W., Fagan, L Mohan, A (2020). Adolescent Well-Being: A Definition and Conceptual Framework. J Adolesc Health, 67(4), 472-476. doi: 10.1016/j.jadohealth.2020.06.042
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2018). Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs in Motivation, Development, and Wellness. New York: Guilford Publications.
Sausky, I., Larson, R. W., Griffith, A., Wu, J., Raffaell, M., Sugimura, N., & Guzman, M. (2014). Journal of Research on Adolescence (WileyBlackwell). 24(3), 417-430.
World Health Organization (WHO, 2021). Adolescent Mental Health – Factsheet. Accessed from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescentmental-health