پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

مقایسه مقیاس درجه‌بندی والدین و تکالیف عملکردی در سنجش کارکردهای اجرایی دختران و پسران دوره دبستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
صالحه پیریایی 1
زهرا پهلوانی 2
1 گروه روانشناسی، دانشکده دانشگاه رفاه
2 روان شناسی، رفاه، تهران، ایران
10.22034/jrcac.2025.2040497.1022
چکیده
ضعف کارکردهای اجرایی در کودکان یکی از عوامل مهم در نقص در پیشرفت تحصیلی و حتی در عملکردهای روزانه می‌باشد. سنجش کارکردهای اجرایی می‌تواند به کودکان و خانواده آن‌ها در تصمیم‌گیری آن‌ها برای آینده این دانش‌آموزان کمک کند. هدف پژوهش حاضر بررسی مقایسه درجه‎‌بندی والدین و تکالیف عملکردی در سنجش کارکردهای اجرایی دختران و پسران دوره دبستان است. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های همبستگی بود. جامعه‌آماری این پژوهش شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان 7 تا 12 سال منطقه 22 تهران که در سال 1403-1402 تحصیل می‌کردند. روش نمونه‌گیری در این پژوهش نمونه‌گیری به صورت در دسترس بود. از میان مدارس منطقه 22 دو مدرسه انتخاب شد و از میان این دو مدرسه 100 نفر به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابتدا از دانش‌آموزان به صورت فردی، آزمون‌های کنش‌های اجرایی (ویسکانسین، کورسی و برو ـ نرو) گرفته شد و سپس برای والدین این دانش‌آموزان لینک پرسشنامه BRIFE2 داده شد و آن‌ها این لینک را پر کردند. نتایج روش رگرسیون سلسله مراتبی و همبستگی پیرسون نشان داد که بین حافظه فعال در آزمون کورسی و شاخص‌های مؤلفه پرسشنامه BRIFE2 (بازداری، انتقال توجه، کنترل هیجانی، آغازگری، حافظه فعال، برنامه‌ریزی، سازماندهی مواد، کنترل و نمره کل) رابطه معنی‌دار وجود دارد. نتایج این مطالعه نشان داد که پسران و دختران در رابطه سنجش کارکردهای اجرایی از سوی والدین و سنجش تکالیف عملکردی کارکردهای اجرایی تفاوتی را نشان نمی‌دهند.
کلیدواژه‌ها
کارکردهای اجرایی
حافظه‌فعال
انعطاف‌پذیری شناختی
کنترل مهاری

عنوان مقاله English

Comparison of parents' rating scale and performance tasks in measuring the executive functions of elementary school boys and girls

نویسندگان English

Salehe Piryaei 1
zahra pahlevani 2
1 Department of Psychology, Refah University College
2 Psychology,Refah, Tehran, Iran
چکیده English

The weakness of executive functions in children is one of the important factors in the failure in academic progress and even in daily functions. Measuring executive functions can help children and their families make decisions for the future of these students. The purpose of the present study is to compare the rating of parents and performance tasks in measuring the executive functions of elementary school boys and girls.The current research was a type of correlational research. The socio-statistics of this research includes all students from 7 to 12 years old in Tehran's 22nd district who were studying in 1402-1403. Sampling method in this research was available sampling. Two schools were selected from among the schools of the 22nd district and 100 people were selected from among these two schools. First, executive actions tests (Wisconsin, Corsi and go-no-go) were taken from the students individually, and then the parents of these students were given a link to the BRIFE2 questionnaire and they filled this link.The results of Komogrove's statistical method and Pearson's correlation showed that there is a significant relationship between working memory in Corsi test and BRIFE2 component indicators.The results of this study showed that both tools for evaluating executive functions are useful tools for measurement and which one evaluates executive functions more accurately. There was this correlation in the working memory index, but no significant relationship was seen in other indices.

کلیدواژه‌ها English

executive functions
working memory
cognitive flexibility
inhibitory control
آقاجانی افجدی، اعظم؛ بساک‌نژاد، سودابه و عباس‌پور، ذبیح‌الله (1400). اثربخشی درمان ترمیم شناختی بر انعطاف‌پذیری شناختی و مؤلفه دیداری فضایی حافظه فعال در بیماران مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی. نشریه مدیریت ارتقای سلامت؛ 10(6)، 1-16.
باستانی، سوسن (1402). جنسیت، فرهنگ، ارزش‌ها و نگرش‌ها. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
خانجانی، زینب؛ نایبی، متینه و هاشمی، تورج (1401). اثربخشی آموزش آگاهی واج‌شناختی از طریق نرم‌افزار تلفن همراه بر مهارت‌های تنظیم رفتار، فراشناخت و بهبود عملکرد خواندن کودکان مبتلا به نارساخوانی. فصلنامه علمی آموزش و ارزشیابی؛ 15 (59)، 62-37.
سلطانی کوهبنانی، سکینه؛ زارع‌نژاد، سمیه؛ سلطانی کوهبنانی، محمدحسین و اباذری، کبری (1397). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه نقایص کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان بارکلی. فصلنامه روان‌شناسی افراد استثنایی؛ 30 (8)، 45-19.  فصلنامه روان‌شناسی افراد استثنایی؛ 30 (8)، 19-45.
سهراب‌زاده، ندا؛ بقایی، آژنگ و معینی، مهدیه (1401). بررسی نقش جنسیت در ادراک طراحی معماری مجتمع‌های تجاری در حوزه جغرافیایی چابهار. فصلنامه علمی ـ پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای؛ 13 (1)، 826-838.
رضایی‌دهنوی، صدیقه و فولادی، فاطمه (1400). انطباق، اعتبار و پایایی پرسش‌نامه‌ درجه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی در کودکان 6 تا 16ساله با آسیب بینایی. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری؛ 11(2)، 175-190.
عباسی، مرضیه؛ مشهدی، علی؛ بیگدلی، ایمان‌الله و شهاییان، آمنه (1401). بررسی ارتباط میان مقیاس درجه‌بندی والدین و تکالیف عملکردی کنش‌های اجرایی در کودکان پیش‌دبستانی. پرستاری کودکان؛ 8(3)، 57-68.
عبدالرحیم، رقیه؛ بیرامی، منصور و هاشمی نصرت‌آباد، تورج (1400). مقایسه کارکردهای اجرایی در کودکان با اختلال رفتاری برونی‌سازی شده و عادی با در نظر گرفتن نقش جنسیت. فصلنامه علمی ـ پژوهشی کودکان استثنایی؛ 21 (2)، 49-62.
عبدالمحمدی، کریم؛  علیزاده، حمید؛  غدیری صورمان آبادی، فرهاد؛ طیبلی، معصومه و فتحی، آیت‌الله (1396). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه درجه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی (بریف) در کودکان 6 تا 12 سال. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی؛ 8(30)، 135-151.
فتحی‌پور، سمیه؛ رضایی، سعید (1402). اثربخشی پروتکل توانبخشی شناختی (برو ـ نرو و الاغ گرسنه) بر سرعت واکنش و نظام بازداری شناختی ـ رفتاری در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه ـ بیش‌فعالی. رویش روان‌شناسی؛ 10 (91)، 34-44.
فرزادی، فاطمه؛ بهروزی، ناصر؛ شهنی ییلاق، منیجه و امیدیان، مرتضی. (1399). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس جدیدی از سنجش کارکردهای اجرایی برای تشخیص اختلال و تأخیر در کارکردهای اجرایی و یادگیری: مقیاس کارکردهای اجرایی، عملکرد توجه و یادگیری. مجله علوم روان‌شناختی؛ 19 (96)، 1607-1624.
کاظمی، حمید؛ وزیری، مژده و عابدی، احمد (1395). اثربخشی آموزش حل مسئله بر اضطراب امتحان و اضطراب اجتماعی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی. شناخت اجتماعی؛ 5 (1)، 98-110.
گلستانی فرد، مونا؛ نیکوگفتار، منصوره و شمس اسفندآباد، حسن (1395). مقایسه کارکردهای اجرایی و حافظه دانش‌آموزان دوزبانه و یک زبانه. شناخت اجتماعی؛ 5 (1)، 50-65.
مدنی، سیدسمیرا؛ علیزاده، حمید؛ فرخی، نورعلی و حکیمی‌راد، الهام (1396). تدوین برنامه آموزشی کارکردهای اجرایی (بازداری‌پاسخ، به‌روز‌‌رسانی، توجه‌پایدار) و ارزیابی میزان اثربخشی آن بر کاهش نشانه‌های کودکان با اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی. روان‌شناسی افراد استثنایی؛ 7(26)، 1-25.
هاجری، ع.. (1382). جنس و جنسیت. ماهنامه علمی فرهنگی و اجتماعی زنان، (2).
Bowden, S. C., Fowler, K. S.,  Bell, R. C., Whelan, G., Clifford, C. C., Ritter, A. J. et al. (1998). The Reliability and Internal Validity of the Wisconsin Card Sorting Test. Neuropsychological Rehabilitation. Vol. 8 Issue 3 Pages 243-254. DOI: 10.1080/713755573
Cunningham, D. W., & Wallraven, C. (2011). Experimental Design: From User Studies to Psychophysics. CRC Press.
Chalirak, W. (2019). Enhancing Executive Function of the Brain in Children with ADHD Using VISUO Virtual Reality. Research and Statistics in Cognitive Science. College of Research a Cognitive Science, Burapha University. Scientific Electronic Archives, 17(5):1-11
Dodzik, P. (2017). Behavior Rating Inventory of Executive Function, Second Edition Gerard A. Gioia, Peter K. Isquith, Steven C. Guy, and Lauren Kenworthy. ournal of Pediatric Neuropsychology, 3(2). DOI:10.1007/s40817-017-0044-1
Esmaili, M., Farhud, D.,Poushaneh, K., Baghdassarians, A., Ashayeri, H. (2022). Executive Functions: Inferences from Behavior, Brain and Genetics. International Journal of Behavioral Sciences. 15(4): 301-311.
Greber, M., & Jäncke, L. (2020). Suppression of pitch labeling: no evidence for an impact of absolute pitch on behavioral and neurophysiological measures of cognitive inhibition in an auditory go/nogo task. Frontiers in Human Neuroscience, 14, 585505.
Gupta RK, Agnihotri S, Telles S, Balkrishna A. (2019), Performance in a Corsi Block-tapping Task following High-frequency Yoga Breathing or Breath Awareness.
Jóhannsdóttir, KR; Ferretti, D, ;Árnadóttir, BS & Jónsdóttir MK. (2021), Objective Measures of Cognitive Performance in Sleep Disorder Research. Sleep Med Clin. 2021 Dec;16(4):575-593. doi: 10.1016/j.jsmc.2021.08.002. Epub 2021 Oct 6. PMID: 34711383.
Kopp, B.; Lange, F. & Steinke, A. (2021). The Reliability of the Wisconsin Card Sorting Test in Clinical Practice. 28(1):248-263. doi: 10.1177/1073191119866257. Epub 2019 Aug 2. PMID: 31375035; PMCID: PMC7780274.
Fry, S. (2010). Validity of a parent report measure in school – age children. Submitted to the Faculty of the Graduate College of the Oklahoma State University in partial fulfillment of the requirements for the Degree of MASTER OF SCIENCE.
Marzocchi, G. M.; Usai, M. C. &  Howard, S. J. (2020). Training and Enhancing Executive Function. Frontiers Media SA.
Michałowski, J. M.; Wiwatowska, E. & Weymar, M. (2020). Brain potentials reveal reduced attention and error-processing during a monetary Go/No-Go task in procrastination. Scientific Reports, 10(1), 19678.
Mitrushina, M. (2005). Handbook of Normative Data for Neuropsychological Assessment. Oxford University Press, USA. https://books.google.com/books?id=Ygndi8UlmxkC
Muller,S.T., & Piper, B.J. (2014). The Psychology Experiment Building Language (PEBL) and PEBL Test Battery. Journal of neuroscience methods. 222. 250-259.
Naglieri, J A. & Goldstein, S. (2013). Handbook of Executive Functioning. New York: Springer.
Rizi, S., & Rostami, M. (2023). Executive Functions, Metacognitive Awareness, and Cognitive Flexibility in Advanced English Language Learners.
Sarquís, Y. F.; Querejeta, A. N. & Godoy, J. C. (2023). Wisconsin Card Sorting Test (WCST). Adaptación y datos normativos de la versión de 64 cartas. Neurología Argentina.
Schirmbeck, K.; Rao, N. & Maehler, C. (2020). Similarities and differences across countries in the development of executive functions in children: A systematic review. Infant and Child Development, 29(1), e2164.
Swathi, P.; Bhat, R. & Saoji, A. A. (2021). Effect of trataka (Yogic Visual Concentration) on the performance in the corsi-block tapping task: A repeated measures study. Frontiers in Psychology, 12, 773049.
Tamm, L. & Peugh, J. (2019). Concordance of teacher-rated and performance-based measures of executive functioning in preschoolers. Child Neuropsychology, 25(3), 410-424.
Tecklin, J. S. (2008). Pediatric Physical Therapy. Lippincott Williams & Wilkins.
Wei, H.; Po Oei, T. & Zhou, R. (2022). Test anxiety impairs inhibitory control processes in a performance evaluation threat situation: Evidence from ERP. Biological Psychology. doi.org/10.1016/j.biopsycho.2021.108241.
Yamamoto, N. & Imai-Matsumura, K. (2019). Gender differences in executive function and behavioural self-regulation in 5 years old kindergarteners from East Japan. Early Child Development and Care, 189(1), 56-67.