پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان

اثربخشی درمان کوتاه‌مدت گروهی راه‌حل‌محور بر ابراز وجود و خودپنداره دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه مشاوره مدرسه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، ایران.
2 استادیار گروه مشاوره،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
10.22034/jrcac.2025.2055286.1047
چکیده
چکیده
ضعف در ابراز وجود و خودپنداره منفی می‌تواند پیامدهای منفی بر رشد تحصیلی و اجتماعی دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی داشته باشد. درمان کوتاه‌مدت گروهی راه‌حل‌محور با تأکید بر شناسایی توانمندی‌ها و اهداف قابل دستیابی، رویکردی کارآمد برای ارتقای مهارت‌های ارتباطی و بهبود نگرش مثبت نسبت به خود به‌شمار می‌رود. پژوهش حاضر با هدف اثربخشی درمان کوتاه‌مدت گروهی راه‌حل‌محور بر ابراز وجود و خودپنداره دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی شهرستان الشتر انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش یک مطالعه شبه‌آزمایشی که با استفاده از یک طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش­آموزان دوره دوم ابتدایی شهرستان الشتر در نیمسال تحصیلی 1402 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 30 نفر از دانش­آموزان دوره دوم ابتدایی (پایه­های چهارم، پنجم و ششم) شهرستان الشتر بود که به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه درمان کوتاه‌مدت راه­حل‌محور (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) گمارش شدند. بدین‌صورت که پس از کسب مجوزهای لازم از بین مدارس ابتدایی شهرستان الشتر به‌صورت در دسترس یک مدرسه ابتدایی انتخاب و پس از تهیه فهرستی از دانش­آموزان پایه چهارم، پنجم و ششم به‌صورت در دسترس با توجه به ملاک­های ورود و خروج از مطالعه 30 نفر انتخاب شد. گروه­ آزمایشی درمان راه‌حل‌محور را به‌صورت گروهی در شش جلسه 60 دقیقه­ای به‌صورت هفته­ای دو بار با توجه به راهنمایی آموزش (de Shazer & Dolan, 2007) دریافت کردند. گروه گواه مداخله­ای دریافت نکرد. برای جمع­آوری داده­ها از پرسش‌نامه ابراز وجود (Gambrill & Richey, 1975) و پرسش‌نامه خودپنداره (خودپنداره کودکان پیرز و هریس، 1969) استفاده شد. داده­های جمع­آوری شده با استفاده از نرم­افزار SPSS.28 و با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل آماری شدند. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت بر ابراز وجود و خودپنداره کودکان اثربخش است (05/0>P). این رویکرد با فراهم‌کردن فضایی حمایتی و تمرکز بر نقاط قوت، ابزارهایی عملی برای مقابله با چالش‌های ارتباطی و ارتقای اعتمادبه‌نفس در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهد. ازاین‌رو، به‌کارگیری آن در محیط‌های آموزشی و مشاوره مدرسه می‌تواند به بهبود سازگاری اجتماعی و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان کمک کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The effectiveness of short-term solution-focused group therapy on self-expression and self-concept of second-grade elementary school students.

نویسندگان English

mohammad moradzade firuzi 1
mohsen hojatkhah 2
alireza rashidi 3
1 Master's degree, School Counseling Department, Faculty of Social Sciences, Razi University, Iran.
2 Assistant Professor, Counseling Department, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran
3 Associate Professor, Counseling Department, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

Abstract
This study aimed to investigate the effect of short-term solution-focused therapy on the self-concept and assertiveness of male students in the second year of elementary school in Selsele County in the first half of 1402. This study was a quasi-experimental design with pre-test-post-test and control group, and its statistical population included male students in elementary school in Selsele County, who were selected through convenience sampling and randomly assigned to two experimental (15) and control (15) groups. To investigate the effectiveness of solution-focused therapy, Gambrill and Rigi's assertiveness questionnaires and the Pirzo Harris Children's Self-Concept Questionnaire were used. After the pre-test for both groups, 6 60-minute sessions were provided to the experimental group in a group setting, twice a week, but the control group did not receive training. After the sessions, both groups were given a post-test and the data were analyzed by analysis of covariance. Overall, the findings of the present study supported the main hypotheses of the study, and the results showed the effectiveness of a short-term solution-focused group therapy protocol on the self-concept and assertiveness skills of male elementary school students.

کلیدواژه‌ها English

Solution-focused therapy
expressiveness
self-concept
students